|
HORLAMA
HANGİ DURUMLARDA ÖNEMLİDİR?
Horlama erişkinlerin en az
yarısında, çocukların da önemli bir kısmında görülen
bir uyku bozukluğudur. Ancak her horlama sürekli ya
da düzenli değildir ve sorun oluşturmaz. Tıbbi açıdan
ele alınması gereken durum, kişinin her gece gürültülü
bir şekilde horlamasıdır. Ayrıca kişi uykuda solunum
duraklamaları yaşıyorsa, uykusunu alamadan uyanıyorsa
ya da gündüzleri de uyuklamadan yakınıyorsa bir an önce
uzman bir hekime başvurmalıdır.
Horlama sesi sizden çok, yatağınızı
ya da odanızı, hatta aynı çatıyı paylaştığınız kişileri
rahatsız eder. Yakınlarda yapılmış bir araştırmaya göre
horlayan kişi eşinin uyku süresinde ortalama bir saat
azalmaya yol açmakta, yani eşini uykusuz bırakmaktadır.
Bunun yanı sıra horlama, uykuda solunum duraklamaları
hastalığının da bir belirtisi olabilir
HORLAMA NEDEN OLUŞUR?
Erişkinlerde horlamanın en
sık nedeni yumuşak damak ve küçük dilin normalden fazla
büyümesi ve sarkmasıdır. Fakat burundan, ses tellerine
kadar üst hava yolunu daraltan bütün problemler (alerjik
nezle, burun kemiğindeki eğrilikler, sinüzit, alt ve
üst çenedeki yapısal anormallikler, dilin aşırı büyük
olması) horlamaya sebep olabilir.
Çocuklardaki horlama sıklıkla geniz
bademciğinin belirtisidir. Bütün horlamalar hava yolundaki
daralmanın göstergesidir. Eğer daralma çok ciddi ise,
hava yolu tamamen kapanabilir. Bu da uykuda solunum
duraklaması ile sonuçlanır.
UYKUDA SOLUK DURAKLAMALARI
HASTALIĞI NEDİR?
Kadınların % 6 sını, erkeklerin % 12`sini etkileyen
yaygın bir hastalıktır. Kişi uyurken, solunum ara ara
durup, tekrar başlaması ile kendini gösterir; sıklıkla
da şiddetli horlama ile beraberdir. Solunum durması
saatte 5 den fazla veya uzun süreli ise, kalp ve beyin
başta olmak üzere, vücudun pek çok sistemi olumsuz etkilenir.
UYKUDA SOLUK DURAKLAMALARI
KİMLERDE VE NASIL GÖRÜLÜR?
Şişman ve yaşlı erkeklerde daha sık karşımıza
çıkar ve hemen her zaman şiddetli horlamayla beraberdir.
Gece horlayan kadınların % 19`unda, erkeklerin % 42`sinde
uykuda soluk duraklamaları mevcuttur. Bunlarda üst hava
yolunu belli seviyelerde daraltan bir sebep vardır.
Gündüzleri uyanık iken bu darlık tolere edilebilir,
çünkü üst solunum yolunu çevreleyen bütün kaslar çalışır
ve hava yolunu açık tutarlar. Ancak uykuda, diğer bütün
sistemlerde olduğu gibi, bu kaslarda, gevşer. Hava yolunda
, kısmi yada tam tıkanıklığa sebep olur. Kısmi darlıklarda,
hastalar, horlamadan şikayet ederler, soluk duraklamaları
pek olağan değildir. Hava yolu tamamen bloke olup, soluk
alışverişi durunca, kanda oksijen seviyesi azalır.Bu
durum, tansiyon yüksekliği, kalp ve akciğer yetmezliği,
kalp ritminde bozulmalar, beyin dolaşım bozuklukları
ve erkeklerde iktidarsızlık gibi pek çok hastalığın
davetçisidir.
SOLUK DURAKLAMALARININ
ETKİLERİ.:
* Uykuda derinleşmeme
* Geceleri sık uyanma
* Gündüz uyuklama
* Sabahları Kalktığında yorgunluk hissi
* Gündüz uyuklama
* Baş ağrıları
* Epileptik nöbetlerde şiddetlenme
* Beyin damarları tıkanıklığı
* Beyin kanaması riskinde artış
* Tansiyon yüksekliği
* Kalp ve akciğer yetmezliği
* Kalp kirizi riskinde artma
* Kalpte ritim bozuklukları
* Çocuklarda büyüme geriliği
* Yetişkin erkeklerde iktidarsızlık
GÜN İÇİNDEKİ BELİRTİLERİ
Uykuda soluk duraklamaları
olan kişiler, gün içinde uyuklama ile mücadele ederler.
Bu durum genellikle öğleden sonra ve akşamın erken saatlerinde
görülür. Hatta çok ileri düzeydeki hastaların, karşılıklı
sohbet esnasında, aralarında bile uyukladığı gözden
kaçmaz. Bunlar sabahları yorgun kalkar, uyandıklarında
adeta ağır bir iş yapmışçasına bitkindirler. Öğleden
sonra ve akşamın erken saatlerine rastlayan toplantılarda,
çok sıkıntı çekerler. Akşamları gazete okurken, televizyon
seyrederken kolayca uyuklarlar. İş yerinde konsantrasyon
güçlüğü çektiklerinden yeterince verimli olamazlar.
Bu yüzden işlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilirler.
Tiyatro, sinema, sosyal toplantılarda yoğun uyku isteği
ile mücadele ederler. En tehlikelisi de trafikte araç
kullanırken yaşanan problemlerdir. Bu kişiler uyumadan
uzun süre araç kullanamazlar. Özellikle akşam üstü ve
gece araba kullanırken büyük sıkıntı çekerler. Trafik
kazalarının nedenlerinin başında direksiyon başında
uyuklama gelmektedir.
* HORLAMA VE SOLUK DURAKLAMALARININ
TEDAVİLERİ
CERRAHİ DIŞI TEDAVİ
Bazı durumlarda basit önlemlerle
horlamanın giderilmesi mümkün olabilir. Kilo verme,
akşam yemeğini erken ve hafif yeme, alkol almama, sırtüstü
yatmama vb. Bazen diş protezi uzmanı tarafından hazırlanan
ve hastanın uyuyacağı sırada taktığı, alt çeneyi öne
çekici protezler de sorunun çözümü olabilir. Hastanın
hayatını tehdit edecek seviyede (ileri derecede) uykuda
solunum duraklamaları varsa , bu durumda ilk seçenek
pozitif basınçlı hava sistemi (CPAP) olacaktır.Bu sistemde
kişi uyurken burundan maske aracılığı ile sürekli hava
verilir. Bu tedavinin, belli bir disiplinle sürekli
kullanımı gerekir.
PİLLAR YÖNTEMİ İLE TEDAVİ
RADYOFREKANS DALGALARI
İLE TEDAVİ
Radyofrekans dalgaları ile küçük dil, yumuşak
damak ve dil kökü müdahaleleri, bu alanda geliştirilmiş
en yeni tekniklerden biridir. Bu yöntem genel anestezi
gerektirmez ve yumuşak damak fonksiyonlarında herhangi
bir kayba yol açmaz. Ayrıca tedavi sonrasında herhangi
bir boğaz ağrısı da görülmez. Ancak geleneksel cerrahi
yöntemlere göre uygulama alanı oldukça kısıtlıdır. Yapılan
muayene ve tetkikler sonucunda sarkık ve ince yapılı
yumuşak damak horlamaya sebep oluyorsa, bu hastalarda
radyofrekans ile tedaviye adaydır. Hasta yarı oturur
pozisyonda iken lokal anestezi altında uygulanabilen
işlem yaklaşık 5 dakika sürer. Üç hafta ara ile 4-5
seans uygulanır. Uykuda soluk duraklamaları olan kişilerde
diğer tedavi yöntemleri tercih edilmelidir.
CERRAHİ
TEDAVİ
Lazer ve radyofrekans tedavisine
uygun olmayan hastalar için farklı tedavi seçenekleri
de uygulanmakta. Gerektiğinde tedavi için burun tıkanıklığını
giderici bir cerrahi işlem yapılmaktadır. Eğer dil kökü
aşırı büyükse küçültülmeye yada öne çekmeye yönelik
operasyonlar uygulanır. Uykuda solunum duraklamaları
olan bir hastanın alt ve üst çenesinde yapısal bir problem
varsa, bunun giderilmesine yönelik (çenenin öne çekilmesi
gibi) operasyonlar yapılabilir.
|